الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)

7

تفسير مجمع البيان (فارسى)

« مِنْ لَدُنْ حَكِيمٍ خَبِيرٍ » و اين قرآن از نزد آن خدايى براى شما آمده است كه در كارهاى خود حكيم ، و نسبت بأحوال خلق و مصالحشان دانا و خبير است . « أَلَّا تَعْبُدُوا إِلَّا اللَّهَ إِنَّنِي لَكُمْ . . . » خداوند اين كتاب را نازل كرده تا بشما دستور دهد كه جز او را نپرستيد ، و من شما را از نافرمانى و عقاب الم انگيزش بيم دهم و بفرمانبردارى و پاداش نيكويش نويد بخشم . « وَ أَنِ اسْتَغْفِرُوا رَبَّكُمْ ثُمَّ تُوبُوا إِلَيْهِ » او را هدف آمال خود قرار داده و آمرزش از وى بخواهيد و بوسيلهء توبه بدرگاهش توسل جوييد . و جبائى گفته : يعنى نسبت به گناهانتان از وى آمرزش بخواهيد ، و در آينده نيز هر گاه گناهى از شما سر زد بدرگاهش توبه كنيد . و فراء گفته است : « ثم » در اينجا به معناى « واو » است ، و توبه و استغفار هر دوى آنها يكى است و « توبه » براى تأكيد آمده است . « يُمَتِّعْكُمْ مَتاعاً حَسَناً إِلى أَجَلٍ مُسَمًّى » يعنى وقتى شما از او آمرزش خواستيد و بدرگاهش توبه كرديد شما را در دنيا از نعمت آسايش و خوشى و وسعت تا هنگامى كه مرگتان مقدر شده بهره‌مند مىكند . و زجاج گفته : يعنى شما را باقى ميگذارد و مانند مردمان كافر گذشته به عذاب استيصال دچار نمىسازد و از بين نمىبرد . « وَ يُؤْتِ كُلَّ ذِي فَضْلٍ فَضْلَهُ » برخى گفته‌اند : فضل در اينجا به معناى تفضيل و اعطاء است ، و ضمير در « فضله » به صاحب فضل بر ميگردد و معناى آن چنين مىشود كه بهر كس مطابق برترى او از نظر مال و سخن و ساير اعمال دست و پا ، پاداش آن را ميدهد . و معناى ديگر آن است كه بهر كس هر چه كار كند پاداش عمل او را باندازهء عملش ميدهد ، زيرا هر كس اعمال نيك او در دنيا بيشتر باشد درجات او در بهشت بيشتر خواهد بود ، و روى اين معنى بهتر آن است كه ضمير در « فضله » را بخداى تعالى بازگردانيم . « وَ إِنْ تَوَلَّوْا » و اگر آنان از دستورات خدا روى بگردانند . و يا اگر شما روى بگردانيد . « فَإِنِّي أَخافُ عَلَيْكُمْ عَذابَ يَوْمٍ كَبِيرٍ » من از عذاب روز بزرگ يعنى روز قيامت بر شما بيمناكم ، و معناى بيمناكى به معناى شك و ترديد نيست بلكه به معناى يقين است